Μία γιορτή, πολλές τοπικές παραδόσεις
Τα Χριστούγεννα στην Ελλάδα δεν έχουν μία ενιαία μορφή σε κάθε περιοχή. Νησιά, ηπειρωτικές περιοχές, πόλεις και χωριά έχουν αναπτύξει διαφορετικές συνήθειες, φαγητά και τοπικά κάλαντα. Για αυτό είναι πιο σωστό να μιλάμε για οικογένεια παραδόσεων παρά για έναν απόλυτο κατάλογο που ισχύει παντού.
Τα κάλαντα
Η πιο αναγνωρίσιμη παράδοση είναι τα κάλαντα της Παραμονής. Παιδιά και παρέες επισκέπτονται σπίτια και καταστήματα, τραγουδούν και δίνουν ευχές. Υπάρχουν τοπικές παραλλαγές στη μελωδία και στους στίχους, ενώ παλαιότερα η ανταμοιβή μπορούσε να είναι κέρασμα ή προϊόν αντί για χρήματα.
Δέντρο και καράβι
Το χριστουγεννιάτικο δέντρο έχει κυριαρχήσει στη σύγχρονη οικιακή διακόσμηση, όμως το στολισμένο καράβι παραμένει χαρακτηριστικό σύμβολο σε πολλές αναφορές στην ελληνική γιορτινή παράδοση, ιδιαίτερα σε τόπους με ισχυρή ναυτική ταυτότητα. Τα δύο σύμβολα σήμερα μπορούν να συνυπάρχουν.
Το γιορτινό τραπέζι
Οι οικογενειακές συγκεντρώσεις και το κοινό τραπέζι αποτελούν κεντρικό μέρος των γιορτών. Τα συγκεκριμένα φαγητά διαφέρουν σημαντικά ανά περιοχή και οικογένεια, επομένως δεν παρουσιάζουμε μία συνταγή ως «το» επίσημο ελληνικό χριστουγεννιάτικο μενού.
Από τα έθιμα στο εορτολόγιο
Η πολιτισμική παράδοση είναι διαφορετικό επίπεδο από το εκκλησιαστικό εορτολόγιο. Η 25η Δεκεμβρίου παραμένει η σταθερή εκκλησιαστική εορτή της Γέννησης του Χριστού, ενώ τα έθιμα περιγράφουν τρόπους με τους οποίους οι κοινότητες και οι οικογένειες βιώνουν την περίοδο.